• Nội dung:
• # NÊN VỆ SINH LỌC GIÓ ĐỊNH KỲ NHƯ THẾ NÀO? NGUYÊN NHÂN & TÁC HẠI ĐƯỜNG CẤP KHÍ GÂY RA
• # 1. NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH BÙN ĐẤT TRÊN HỌNG GA
• # 2. GÓC KỸ THUẬT: ĐÍNH CHÍNH VỀ "E ĐIỆN" VÀ GÓC ĐÁNH LỬA
• # 3. BẢNG MÃ LỖI THƯỜNG GẶP LIÊN QUAN ĐẾN HỆ THỐNG KHÍ NẠP & CẢM BIẾN (THAM KHẢO HONDA FI)
• # 4. TÁC HẠI KHI XE BỊ NGHẸT LỌC GIÓ & HỌNG GA
• # 5. CÁCH XỬ LÝ VÀ BẢO DƯỠNG ĐỊNH KỲ

NÊN VỆ SINH LỌC GIÓ ĐỊNH KỲ NHƯ THẾ NÀO? NGUYÊN NHÂN & TÁC HẠI ĐƯỜNG CẤP KHÍ GÂY RA

Hiện tượng nghẹt họng ga và lọc gió nặng là tình trạng cực kỳ phổ biến khiến nhiều anh em đi xe máy đau đầu. Nguyên nhân chính là do lớp bụi, bùn đất bám đặc trên họng ga. Nhiều anh em thường thắc mắc: "Xe có gắn lọc gió hẳn hoi thì bụi và bùn đất từ đâu ra?". Bài viết này sẽ phân tích chi tiết bản chất kỹ thuật, đồng thời đính chính một số hiểu lầm phổ biến về hệ thống cấp gió và e điện trên xe máy.

Hình ảnh lọc gió bị nghẹt nặng, bám đầy cặn bẩn (Nguồn: Motorcyclestv.vn)

1. NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH BÙN ĐẤT TRÊN HỌNG GA

• ⋆ Tác dụng thực tế của lọc gió zin và các loại lọc kém chất lượng: Lỗ trên màn giấy lọc zin chỉ có khả năng cản được bụi thô trên 50 đến 100 micromet. Để giữ lại bụi mịn, nhà sản xuất phải tẩm lên màn giấy một lớp dầu đặc biệt. Nếu anh em dùng các loại lọc gió "lô", lọc gió trôi nổi hoặc lưới sắt, chúng hoàn toàn không có chức năng này, dẫn đến việc bụi mịn lọt qua, gây mòn xupap, piston, bạc xy-lanh, trụ ga và sinh ra nhiều muội than hơn hẳn xe dùng lọc zin.
  
• ⋆ Xe độ máy ảnh hưởng thế nào đến đường khí? Các dòng xe độ tăng công suất cần lưu lượng gió và xăng lớn hơn. Do đó, người dùng thường chọn lọc trụ hoặc lọc kim loại lưới để thoáng máy. Mục đích chính của các loại lọc này chỉ là ngăn dị vật lớn (đá sỏi, đinh ốc) phá hủy động cơ, và hệ quả là xe sẽ bị bụi mịn tấn công trực diện. Đó là lý do trên các dòng lọc trụ thường có thêm lớp áo choàng vải trùm kín bên ngoài để ngăn nước và phần nào hạn chế bụi mịn.
  
• ⋆ Dầu nhớt sệt hòa trộn trong bụi mịn từ đâu ra? Khí đi vào buồng đốt hoàn toàn là khí tự nhiên, do đó nhớt không xuất hiện từ đường gió sạch. Thực tế, hơi dầu nhớt được len lỏi đi theo các đường ống thông hơi (úp-lê). Ở vòng tua máy cao, dầu nhớt chuyển hóa từ thể lỏng sang thể hơi dạng sương. Khi lọc gió bị nghẹt lâu ngày không vệ sinh, độ hút chân không tăng mạnh khiến lượng nhớt bị hút ngược lên bầu lọc ngày càng nhiều.
  
• ⋆ Ống nhựa trong suốt đáy bầu lọc gió báo hiệu điều gì? Trên bầu lọc gió luôn có một ống nhựa trong nhỏ nằm ngay đáy. Đây là ống cảnh báo xe bị nghẹt lọc gió hoặc tràn nhớt pô-e. Khi thấy ống này tích tụ nhiều nhớt, đồng nghĩa với việc lọc gió đã nghẹt nặng hoặc phớt đường ống thông hơi máy đang gặp sự cố cần kiểm tra gấp.
  

Hình ảnh lọc gió kém chất lượng không đạt chuẩn kỹ thuật (Nguồn: Motorcyclestv.vn)

2. GÓC KỸ THUẬT: ĐÍNH CHÍNH VỀ "E ĐIỆN" VÀ GÓC ĐÁNH LỬA

• ⋆ Sự thật về E điện (Choke điện): Rất nhiều anh em thợ vườn hoặc người dùng hay truyền tai nhau rằng e điện dùng để "hâm nóng xăng". Đây là một hiểu lầm hoàn toàn sai lệch! Thực chất, e điện (hay van khí phụ tự động) chỉ sử dụng dòng điện áp thấp (khoảng 5V từ ECM hoặc nguồn cấp tùy dòng xe) để cấp nhiệt cho lò xo nhiệt bên trong, từ đó đẩy ti van ra đóng/mở đường gió phụ lúc máy nguội nhằm làm đậm hòa khí giúp xe dễ nổ vào buổi sáng. Nó hoàn toàn không có chức năng "hâm nóng xăng" hay làm ấm nhiên liệu như lời đồn.
  
• ⋆ Góc đánh lửa và thời gian đánh lửa chuẩn: Trên các dòng xe phổ thông hiện nay (như Honda thế hệ mới), góc đánh lửa cầm chừng thường dao động quanh mức 8° đến 12° trước điểm chết trên (BTDC) tùy thuộc vào nhiệt độ động cơ và bản đồ của ECM. Khi vòng tua máy tăng cao, góc đánh lửa sẽ được ECM tự động đẩy sớm lên từ 25° đến 35° để tối ưu hóa công suất buồng đốt.
  
• ⋆ So sánh với các dòng xe đời cũ (như Yamaha Luvias, Mio...): Các dòng xe ga đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí (bình xăng con) như Luvias 125 hay Mio đời đầu thường dùng e cơ (kéo le bằng tay hoặc e tự động thuần cơ khí bằng nhiệt độ nước/máy). Góc đánh lửa trên các dòng này được điều khiển cơ học bằng cơ cấu ly tâm đánh lửa trên mâm lửa (đối với xe số/xe đời rất cũ) hoặc qua IC đơn giản với đường cong đánh lửa cố định ít thông minh hơn. Trong khi đó, các dòng xe phun xăng điện tử (FI) đời mới quản lý góc đánh lửa cực kỳ chính xác theo cảm biến vị trí bướm ga (TPS), cảm biến nhiệt độ động cơ (EOT/ECT) và áp suất khí nạp (MAP), giúp xe đốt cháy triệt để hơn và tiết kiệm nhiên liệu hơn hẳn.
  

Chi tiết họng ga và đường gió nạp trên xe tay ga (Nguồn: Motorcyclestv.vn)

3. BẢNG MÃ LỖI THƯỜNG GẶP LIÊN QUAN ĐẾN HỆ THỐNG KHÍ NẠP & CẢM BIẾN (THAM KHẢO HONDA FI)

Khi đường cấp khí, lọc gió hoặc họng ga bị lỗi nặng dẫn đến sai lệch hòa khí, ECM thường sẽ lưu trữ và báo lỗi trên đèn FI. Dưới đây là bảng mã lỗi cơ bản anh em thợ thường gặp:

4. TÁC HẠI KHI XE BỊ NGHẸT LỌC GIÓ & HỌNG GA

• ⋆ Triệu chứng biểu hiện: Xe bị hao xăng rõ rệt, hụt ga, mất garanti (galenti), chạy không bốc, ì máy, giảm công suất và có hiện tượng hụt hẫng khi thốc ga.
  
• ⋆ Hậu quả lâu dài: Giảm tuổi thọ động cơ nghiêm trọng, gây mòn cơ khí bên trong và làm hao hụt nhớt không rõ lý do. Chi phí sửa chữa, đại tu máy móc sau đó là rất lớn.
  
• ⋆ Lưu ý kỹ thuật quan trọng: Xe zin nguyên bản tuyệt đối không can thiệp nâng cấp công suất thì không nên sử dụng lọc gió trụ hoặc lọc lưới kim loại để tránh tình trạng bụi mịn tràn vào phá hủy máy móc.
  

Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống lọc gió định kỳ tại xưởng (Nguồn: Motorcyclestv.vn)

5. CÁCH XỬ LÝ VÀ BẢO DƯỠNG ĐỊNH KỲ

• ⋆ Chu kỳ vệ sinh: Cần kiểm tra và vệ sinh lọc gió định kỳ từ 3.000km đến tối đa 5.000km (hoặc từ 3 đến 6 tháng là cao nhất).
  
• ⋆ Khắc phục sự cố: Khi phát hiện hiện tượng tràn nhớt pô-e hoặc họng ga đóng cặn bẩn đen đặc, cần tiến hành tháo vệ sinh họng ga, kiểm tra lại đường ống thông hơi và thay thế lọc gió mới nếu màng lọc đã quá hạn.
  
• ⋆ Khuyến cáo thợ kỹ thuật: Công việc này đòi hỏi thợ có chuyên môn và tay nghề tháo lắp chuẩn xác để tránh làm rách lọc, hở cổ hút gây tổn hại trực tiếp đến động cơ.