Dorew
- Nội dung:
- # Táo quân dưới góc nhìn tiếp nhận văn hóa: Vì sao có người xem là không thể thiếu, có người lại không hiểu và không xem?
- # Quan điểm cá nhân của người viết: Đã xem nhưng không hiểu và không có nhu cầu xem tiếp
- # Táo quân là chương trình có điều kiện tiếp nhận nhất định
- # Sự khác biệt trong thói quen thưởng thức hài giữa các vùng miền
- # Tranh cãi quanh Táo quân và vấn đề tôn trọng lựa chọn cá nhân
Táo quân dưới góc nhìn tiếp nhận văn hóa: Vì sao có người xem là không thể thiếu, có người lại không hiểu và không xem?
Từ trái sang: Nghệ sĩ Vân Dung, Tự Long, Chí Trung, Quang Thắng trong "Táo quân 2025". Ảnh: VFC
Những ngày cận Tết Nguyên đán, bên cạnh các chủ đề quen thuộc về giá cả, đi lại và không khí đón năm mới, chương trình Táo quân thường xuyên trở thành đề tài tranh luận trên mạng xã hội. Một bộ phận khán giả cho rằng đây là chương trình không thể thiếu mỗi đêm giao thừa, trong khi một bộ phận khác bày tỏ quan điểm không xem, thậm chí cho rằng chương trình khó hiểu và không phù hợp với họ.
Sự khác biệt trong cách tiếp nhận Táo quân không đơn thuần là câu chuyện thích hay không thích một chương trình truyền hình, mà phản ánh những khác biệt rõ rệt về thói quen thưởng thức văn hóa và bối cảnh xã hội của từng nhóm khán giả.
Quan điểm cá nhân của người viết: Đã xem nhưng không hiểu và không có nhu cầu xem tiếp
Người viết bài này sinh sống và lớn lên tại miền Nam. Với tinh thần tiếp cận khách quan, người viết đã từng xem Táo quân trong một số năm, bao gồm cả việc xem trọn vẹn chương trình chứ không chỉ các trích đoạn ngắn. Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế cho thấy việc theo dõi và nắm bắt nội dung chương trình gặp nhiều khó khăn.
Khó khăn ở đây không xuất phát từ rào cản ngôn ngữ, mà đến từ cách thể hiện nội dung. Chương trình sử dụng mật độ lời thoại dày, tiết tấu nhanh, nhiều chi tiết mang tính ẩn ý, liên hệ tới các sự kiện, chính sách và vấn đề xã hội diễn ra trong suốt năm. Với người không theo dõi sát các vấn đề này, việc hiểu được nội dung xuyên suốt chương trình là không dễ.
Từ trải nghiệm cá nhân, người viết không cảm nhận được giá trị giải trí của chương trình và do đó không có nhu cầu tiếp tục theo dõi trong những năm sau. Đây là quan điểm cá nhân, xuất phát từ trải nghiệm thực tế, không mang ý nghĩa phủ định giá trị của chương trình đối với các nhóm khán giả khác.
Táo quân là chương trình có điều kiện tiếp nhận nhất định
Táo quân không phải là chương trình hài giải trí theo nghĩa phổ thông. Nội dung chương trình được xây dựng dựa trên hình thức tổng kết các vấn đề xã hội nổi bật trong năm, thông qua đối thoại, dẫn dụ và bình luận mang tính thời sự. Điều này đòi hỏi người xem phải có một mức độ hiểu biết nhất định về bối cảnh xã hội, cũng như quen thuộc với lối thể hiện thiên về lời thoại và lập luận.
Chính vì vậy, chương trình phù hợp hơn với nhóm khán giả:
- ⋆ Theo dõi tin tức, thời sự trong năm
- ⋆ Quen với hình thức hài đối thoại, hài chính luận
- ⋆ Có thói quen xem và phân tích nội dung chậm, nhiều lớp nghĩa
Ngược lại, với những khán giả quen với hình thức giải trí trực quan, tình huống rõ ràng và nhịp điệu đơn giản, việc không hiểu hoặc không thấy hấp dẫn là điều dễ xảy ra.
Sự khác biệt trong thói quen thưởng thức hài giữa các vùng miền
Thực tế cho thấy, mỗi khu vực có những đặc trưng riêng trong việc tiếp nhận các sản phẩm giải trí. Với người xem tại miền Nam, các chương trình hài thường thiên về tình huống đời sống, lời thoại gần gũi, dễ hiểu và tập trung vào yếu tố giải trí trực tiếp. Trong khi đó, Táo quân lại mang đậm tính tổng kết, bình luận và phản ánh xã hội, với cấu trúc nội dung không đặt nặng yếu tố tình huống.
Sự khác biệt này không thể đánh giá bằng đúng hay sai, mà cần được nhìn nhận như một thực tế khách quan trong đời sống văn hóa. Việc một chương trình được yêu thích rộng rãi ở nhóm khán giả này nhưng không phù hợp với nhóm khán giả khác là điều bình thường.
Tranh cãi quanh Táo quân và vấn đề tôn trọng lựa chọn cá nhân
Điều đáng chú ý trong các cuộc tranh luận liên quan đến Táo quân không nằm ở bản thân chương trình, mà nằm ở cách một số ý kiến cho rằng việc không xem hoặc không thích chương trình đồng nghĩa với thiếu hiểu biết hoặc không có không khí Tết. Cách lập luận này dễ dẫn đến đối lập và tranh cãi không cần thiết.
Trong xã hội hiện đại, việc lựa chọn nội dung giải trí là quyền cá nhân. Một chương trình truyền hình, dù có giá trị với nhiều người, cũng không thể và không nên được coi là thước đo chung cho trải nghiệm văn hóa của toàn xã hội.
Từ góc nhìn cá nhân, người viết cho rằng Táo quân là một chương trình có đối tượng khán giả cụ thể và không phù hợp với tất cả mọi người. Việc không xem, không hiểu hoặc không có nhu cầu theo dõi chương trình là lựa chọn cá nhân chính đáng, không phản ánh trình độ hay nhận thức của người xem.
Ngược lại, việc nhiều người yêu thích và duy trì thói quen xem Táo quân mỗi dịp giao thừa cũng là một thực tế cần được tôn trọng. Sự đa dạng trong cách tiếp nhận văn hóa là yếu tố bình thường và cần thiết trong một xã hội có nhiều khác biệt về vùng miền, thói quen và trải nghiệm sống.
Việc tôn trọng lựa chọn của nhau, thay vì áp đặt quan điểm cá nhân, mới là điều cần được đặt lên hàng đầu trong các cuộc thảo luận liên quan đến các sản phẩm văn hóa – giải trí.
