Cân bằng dên động cơ 1 xi-lanh hệ số cân bằng là gì
- Nội dung:
- # 1. Bản chất của việc cân bằng dên là gì?
- # 2. Lực quán tính và bài toán "Hệ số cân bằng" (Balance Factor)
- # 3. Hướng dẫn cách tính và thực hành thực tế (Lấy ví dụ xe Honda Winner)
1. Bản chất của việc cân bằng dên là gì?
Trước tiên, cần thống nhất với nhau một chút về thuật ngữ: ở đây tụi mình gọi là cân bằng dên (crankshaft balancing) chứ ko gọi là "cân bằng động", bởi vì trong kỹ thuật cơ khí, cân bằng động mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Động cơ đốt trong 4 thì gồm piston, tay dên (thanh truyền) và trục khuỷu. Khi vận hành, chi tiết khổ nhất chính là piston vì nó phải chuyển động tịnh tiến lên xuống với tốc độ thay đổi cực đoan liên tục: từ 0 lên cực đại rồi từ cực đại về 0 chỉ trong một chu kỳ ngắn ngủi. Sự thay đổi vận tốc đột ngột này sinh ra lực quán tính, khiến động cơ bị rung động dữ dội nếu ko kịp thích ứng.
Mục đích của việc cân bằng dên chính là tìm cách triệt tiêu bớt lực quán tính này để máy móc hoạt động êm ái hơn, bền bỉ hơn. Khi làm dên chuẩn, anh em sẽ nhận thấy các lợi ích rõ rệt sau:
2. Lực quán tính và bài toán "Hệ số cân bằng" (Balance Factor)
Theo tính toán cơ học, lực quán tính tác động lên piston chia làm 2 thành phần chính:
3. Hướng dẫn cách tính và thực hành thực tế (Lấy ví dụ xe Honda Winner)
Công thức tính hệ số cân bằng thực ra rất gọn sau khi rút gọn các thông số trùng nhau:
$$\text{Hệ số cân bằng} = \frac{m_{nhỏ} + m_{treo}}{m_{nhỏ} + m_{piston}}$$
Trong đó, các thông số chi tiết bao gồm:
$$\frac{34 + 50}{117 + 50} \approx \frac{84}{167} \approx 50.3\%$$
Như vậy, hệ số cân bằng dên zin của dòng xe Honda Winner rơi vào khoảng 50%.
---
Việc xác định hệ số cân bằng zin giúp anh em thợ máy có cơ sở chuẩn xác khi tiến hành làm máy, lên trái lớn, độ dên đôn,... để tính toán lại trọng lượng tạ cho phù hợp, giúp xe lực hơn nhưng vẫn giữ đc độ mượt mà, ko bị dội máy khó chịu.
Hẹn gặp lại anh em ở các bài chia sẻ kỹ thuật tiếp theo nhé!
